Unijna wieś przechodzi zmiany

| Rynki zagraniczne |

Komisja Europejska opublikowała w październiku br. krótki raport dotyczący najważniejszych przemian obszarów wiejskich na terenie UE, w oparciu o najnowsze dane z 2010 r. zbierane od 2005 r. Warto się przyjrzeć owym transformacjom ujętym w liczby.

Mniej gospodarstw, ale…

Ważnym trendem jest zmniejszająca się stale liczba gospodarstw rolnych. Co ciekawe, maleje ona w liczbach względnych mimo akcesji kolejnych państw do Unii Europejskiej. Aktualnie na terenie Wspólnoty jest 12 milionów gospodarstw. Natomiast ich powierzchnia wzrosła o 3,8% w porównaniu do roku 2005. I choć wynosi średnio 14,3 ha gruntów wykorzystywanych rolniczo na gospodarstwo, to trudno się Europie równać z przeciętnymi rozmiarami farm w Stanach Zjednoczonych, Argentynie, nie wspominając o Australii. Ważną informacją stanowi fakt, iż areał gruntów przeznaczonych pod uprawę zmalał tylko w bardzo niewielkim stopniu (2005 r.: 172 mln ha, 2010 r.: 171,6 mln ha), co zapewnia względną stabilność w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego.

Zróżnicowane udziały

Charakterystyczną cechą unijnej wsi jest rozdrobnienie gospodarstw. Ma to związek (tak jak to się dzieje np. w Polsce) z kwestiami dziedziczenia ziemi i podziału jej pomiędzy spadkobierców. Aktualnie 69% gospodarstw na terenie UE dysponuje areałem mniejszym niż 5 ha, a tylko 2,7% jest w posiadaniu terenów większych niż 100 ha. Niemniej jednak ta pierwsza grupa zajmuje ok. 7% gruntów uprawnych w przeciwieństwie do gospodarstw wielkoobszarowych, które stanowią ok. 50% całości obszarów uprawnych w UE. Warto podkreślić, że średnia standardowa produkcja na wsi wzrosła o 5,2% (w ciągu 5 lat) i wynosi 25 500 EUR.

Tymczasem w Polsce

Aktualnie ponad 3 mln osób dysponuje gruntami rolnymi, ale tylko ok. 200 tys. rolników posiada więcej niż 15 ha, co według ekspertów jest powierzchnią mogącą zapewnić rentowność prowadzenia gospodarstwa. I choć średnia wielkość wynosi tylko 9,5 ha, to i tak, w porównaniu z rokiem 2002 (5 ha), zanotowano wzrost o niemal 100%! Stało się to na skutek spadku liczby gospodarstw rolnych. Pozostałe trendy są podobne jak w całej Unii. Większość (ok. 96%) stanowią gospodarstwa małe i średnie, jednak to rolnicy posiadający duże gospodarstwa (od 15 ha do 100 ha) przejmują coraz więcej gruntów uprawnych (37% całości na terenie kraju).