Alternatywa dla nawozów sztucznych?

| Produkcja i surowce |

Naukowcy z Reach Earth Institute z amerykańskiego Vermont, chcąc znaleźć inny skuteczny nawóz, niebędący wyprodukowany syntetycznie, nie rozglądali się zbyt długo. Sięgnęli po urynę.

Udane pierwsze próby

Eksperyment związany z jej wykorzystaniem w rolnictwie rozpoczęli w 2012 r. Doszli do wniosku, że skoro mocz zawiera zarówno azot, potas oraz fosfor, to można nim wzbogacić glebę. Owe składniki mineralne były abstrahowane z osadów pochodzących z oczyszczalni ścieków. Pierwsze próby dotyczyły wykorzystania 600 galonów uryny. Zakończyły się sukcesem, ponieważ wydajność nawożonego w ten sposób zboża była dwukrotnie wyższa niż na obszarze nieobjętym nawożeniem.

Perspektywy na przyszłość

W 2013 r. udało się pozyskać 3000 galonów od wolontariuszy. Naukowcy z REI przymierzają się do kolejnej próby z użyciem 6000 galonów uryny. Wskazują, że Amerykanie produkują rocznie 30 bln galonów uryny, co daje 5 kg nawozu rocznie na osobę. W przyszłości planowane są prace nad lekami bazującymi na wydalanych przez nas pierwiastkach. Jednak o ile zastosowanie moczu w nawożeniu upraw może mieć zastosowanie lokalne, to jednak wyzwaniem jest stosowanie go na szeroką skalę w dużych gospodarstwach rolnych.

 

Czytaj więcej →

Czy wolny handel to same korzyści?

| Rynki zagraniczne |

W tym roku rozpoczną się rokowania w sprawie zawarcia Transatlantyckiego Partnerstwa Handlowego i Inwestycyjnego. Stronami są Unia Europejska i Stany Zjednoczone. Głównymi założeniami porozumienia ma być zniesienie barier w przepływie towarów i usług pomiędzy Europą a USA. Jednak z pozoru ułatwienie korzystne dla przedsiębiorców rodzi również pewne obawy.

Różne standardy

Unia Europejska stosuje wysokie standardy związane z ochroną klimatu oraz środowiska naturalnego przed negatywnym wpływem m.in. przemysłu na otoczenia. Obostrzenia wprowadzone przez władze Brukseli oparte są m.in. o rozporządzenie REACH (Registration, Evaluation and Authorisation of Chemicals), które określa zasady stosowania i handlu poszczególnymi chemikaliami oraz pakiet klimatyczny, regulujący wytwarzanie oraz obrót emisjami CO2. Jednak Stany Zjednoczone nie mają w swoim prawodawstwie analogicznych wytycznych dotyczących substancji chemicznych, ani nie zobowiązały się do przestrzegania międzynarodowych ustaleń dotyczących gazów cieplarnianych.

Dostęp do surowców

Europejscy producenci chemikaliów, zwłaszcza nawozów sztucznych, są w większości uzależnieni od importu gazu, który jest niezbędny do ich wytwarzania. Natomiast przedsiębiorcy zza oceanu mają dostęp do trzykrotnie tańszego “błękitnego paliwa”, pochodzącego ze złóż łupkowych. W sytuacji, kiedy uruchomiony zostałby wolny handel, może pojawić się problem ochrony unijnego rynku przed napływem tanich produktów z USA.

Potencjalne konsekwencje

Rezultatem takiego stanu rzeczy byłaby nierówna konkurencja pomiędzy producentami nawozów z Ameryki Północnej a przedsiębiorstwami z Unii Europejskiej. Wdrożenie Partnerstwa, bez zabezpieczenia tego typu sytuacji, może prowadzić do uzależnienia unijnego rynku nawozowego od produktów amerykańskich, a w konsekwencji zagrozić bezpieczeństwa żywnościowego Wspólnoty. Co więcej, paradoksalnie sytuacja tak mogłaby mieć miejsce mimo tego, iż sprawność instalacji europejskich jest często wyższa od amerykańskich oraz, że są w nich przestrzegane ścisłe normy dotyczące ochrony środowiska naturalnego.

 

Czytaj więcej →

GMO kością niezgody?

| Rynki zagraniczne |

Unia Europejska oraz Stany Zjednoczone Ameryki Północnej w lipcu br. rozpoczęły negocjacje związane z planowanym utworzeniem Strefy Wolnego Handlu (Transatlantic Trade and Investment Partnership – TTIP) pomiędzy obydwoma podmiotami. Jednak nie we wszystkich punktach konsensus będzie łatwy do osiągnięcia.

Co może dać TTIP?

TTIP może okazać się przełomowym działaniem w zakresie globalnego handlu. Ma on na celu zniesienie barier w zakresie przepływu towarów, rynku usług, zamówień publicznych i inwestycji. Biorąc pod uwagę fakt, że dzienny transfer dóbr na linii UE – USA jest największy na świecie, a jego wartość wynosi 2 mld EUR, oszczędności wyniosłyby 120 mld EUR rocznie.

Jest jednak „ale”

Tym, co wzbudza nieufność strony europejskiej, jest potencjalny zalew UE żywnością modyfikowaną genetycznie. Kraje Wspólnoty bardzo restrykcyjnie podchodzą do kwestii stosowania GMO z oczywistych względów: wprowadzanie do obiegu naturalnego organizmów wyposażonych w nienaturalny dla nich materiał genetyczny, grozi powstaniem trudnych do oszacowania zmian roślinach, wynikających z faktu procesu krzyżowania się. Pod wpływem nacisku opinii publicznej ze strony amerykańskich farmerów, Komisja Finansowa Senatu podkreśliła, że jakiekolwiek porozumienie musi zawierać m. in. zmniejszenie ograniczeń UE, związanych z roślinami modyfikowanymi genetycznie.

W poszukiwaniu rozwiązania problemu

Jest sprawą wiadomą, że dla Unii Europejskiej zrównoważone rolnictwo jest sprawą priorytetową i idea rozszerzenia zezwoleń dla obrotu GMO może spotkać się ze znaczącym oporem rodzimych producentów rolnych. Niemniej jednak w grę wchodzi ułatwienie w handlu dla tysięcy przedsiębiorstw, a w rezultacie korzyści finansowe dla milionów obywateli po obu stronach Atlantyku. Czy GMO będzie kartą przetargową w kwestii zawarcia TTIP? A może skutecznymi okażą się działania fachowych lobbystów, którzy zdołają przekonać jedną lub drugą stronę do ustępstw? Kolejna runda rozmów odbędzie się w grudniu. Zobaczymy, co nam przyniesie.

 

Czytaj więcej →

Wsparcie dla amerykańskich młodych rolników

| Rynki zagraniczne |

Bezpieczeństwo żywnościowe zależy nie tylko od warunków klimatyczno-glebowych, ale przede wszystkich od ludzi i dostępnych im możliwości rozwoju działalności rolniczej. Aby wesprzeć młodych rolników ze Stanów Zjednoczonych, w kwietniu br. zaproponowano ustawę, która ma pomóc znieść obecne bariery, utrudniające im bieżące funkcjonowanie.

Problemy początkujących

Głównymi wyzwaniami dla osób wchodzących na rynek producentów rolnych w Stanach Zjednoczonych jest brak środków finansowych, umożliwiających efektywny start i rozwinięcie działalności. Bez nich trudno mówić o inwestycjach w gospodarstwo, ułatwiających osiąganie zysków przez młodych rolników. Z tego względu niewiele osób decyduje się podjąć tego rodzaju ryzyko. Efektem jest coraz wyższa średnia wieku producentów rolnych, co nie stanowi zbyt optymistycznej perspektywy, w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju.

Pomoc dla młodych rolników

Zgodnie z założeniami zmiany legislacyjne mają zwiększyć dostęp młodym ludziom do ziemi, poszerzyć dostępność do preferencyjnych kredytów inwestycyjnych oraz dostarczyć wsparcie technologiczne dla nowych producentów rolnych. Dzięki zaproponowanym rozwiązaniom młodzi farmerzy będą mogli nie tylko zakładać nowe gospodarstwa i rozwijać własny biznes. W ramach projektu przewidziano przeprowadzenie szczegółowych badań umożliwiających rozwój poszczególnych gospodarstw, wdrożenie działań mentoringowych oraz szkolenia dla rozpoczynających swoją przygodę z rolnictwem.

Polska też wspiera rolników

W ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 (PROW) jest realizowane działanie pn. „Ułatwianie startu młodym rolnikom”. Aktualnie warunki pomocy dla nich są w fazie ustaleń ze względu na zbliżający się nowy okres programowania finansów unijnych na lata 2014-2020. W nowym PROW ma znaleźć się działanie pn. „Premia dla młodych rolników”, której celem będzie „ułatwienie wymiany pokoleniowej w sektorze rolnym”. Jednak aktualne propozycje dotyczące kwalifikowalności beneficjentów pomocy, takie jak choćby areał posiadanego gospodarstwa w stosunku do czasu kierowania nim oraz brak danych na temat poziomu finansowania, pozostawiają wiele pytań w kwestii efektywności tej formy wsparcia.

 

Czytaj więcej →

Kukurydza za oceanem tanieje

| Rynki zagraniczne |

Ostatnie notowania kukurydzy na giełdzie w Chicago wskazują, że jej cena jest najniższa od trzech lat! Pod koniec października spadła ona poniżej poziomu wsparcia technicznego, wynoszącego 177 USD/t.

Nowy rekord

Przyczyną takiego stanu rzeczy są tegoroczne zbiory kukurydzy w Stanach Zjednoczonych. Według informacji przedstawionych przez Departament Rolnictwa, w tym roku obsiano 95,3 mln akrów, z których spodziewane jest 13,99 mld buszli w trakcie jesiennych żniw. To o 2% więcej od przewidywanej wcześniej ilości, ocenianej na 13,8 mld buszli. Z tego względu obecny sezon może być rekordowym w historii (dotychczasowy rekord z 2009 r. wyniósł 13,1 mld buszli).

Koniec kłopotów z syropem?

Popularny środek słodzący w przemyśle spożywczym, czyli syrop glukozowo-fruktozowy, wytwarzany jest z kukurydzy. Jego używanie w Stanach Zjednoczonych zostało spopularyzowane w latach 70. Głównie dzięki koncernom produkującym słodkie napoje gazowane. Niemniej jednak w ostatnich 5 latach jego zużycie spadło o 16%, gdy tymczasem konsumpcja cukru wzrosła o 0,7%. Stało się tak na skutek m.in. kampanii na rzecz walki z otyłością, łączonych ze spożywaniem fruktozy oraz równolegle w efekcie spadku cen cukru. Tegoroczne zbiory mogą zatem okazać się kołem ratunkowym dla producentów syropu. Należy jednak pamiętać, iż jego odbiorcy mający również dostęp do równie taniej sacharozy, są na stosunkowo wygodnej pozycji, umożliwiającej ewentualne negocjacje cenowe.

Hodowcy się cieszą

Dzięki prognozowanym obfitym zbiorom, tanieje również kukurydza przeznaczona na pasze. Skutkiem tego będzie prawdopodobny spadek kosztów hodowli bydła i wieprzowiny, przeznaczonych na ubój, co w efekcie da niższe ceny mięsa i zwiększy jego dostępność wśród konsumentów. Podobna sytuacja może dotyczyć producentów nabiału, którzy skorzystają na zastosowaniu tańszych pasz dla krów na bazie kukurydzy.

 

Czytaj więcej →

Mocna pozycja rolnictwa w Stanach Zjednoczonych

| Rynki zagraniczne |

Choć w latach 2007-11 udział sektora rolnego w tworzeniu PKB tego kraju wynosił 5%, to jednak produkty rolne stanowią aż 10% towarów eksportowych. W 2012 r. ich wartość wyniosła 141,3 mld USD, a nadwyżka wypracowana przez rolników osiągnęła poziom 38,5 mld USD.

Nowe rynki

Dzięki ożywionej wymianie handlowej z krajami rozwijającymi się, Stany Zjednoczone posiadają ogromne rynki zbytu, umożliwiające im osiąganie takich efektów. Jednym z głównych odbiorców amerykańskiej żywności (w przeważającej części produktów mięsnych) są Chiny. Na początku lat 90. tylko 1% eksportowanych produktów rolnych trafiał do Państwa Środka. Jednak w 2012 r. Chiny odbierały ponad 18% całości eksportu z sektora rolnego USA, o wartości 25 mld USD.

Potrzeba reform

Mimo takich sukcesów, Stany Zjednoczone potrzebują reform, usprawniających system wsparcia dla eksporterów produktów rolnych. Dotyczy to głównie małych i średnich producentów, którzy z powodu braku odpowiednich mechanizmów finansowych, nie są w stanie efektywnie sprzedawać swoich towarów za granicę.

Konieczne zmiany prawne

Innymi potrzebnymi regulacjami są te z zakresu przepisów sanitarnych i fitosanitarnych. Ich większe zunifikowanie pomogłoby uniknąć problemów związanych z groźnymi chorobami roślin i zwierząt, a w konsekwencji z eksportem zakażonych produktów. Warto wspomnieć, iż mimo ogromnego popytu wieprzowiny na rynku chińskim w 2012 r. (sprzedano ponad 431 tys. t o wartości ponad 880 mln USD), jest on zamknięty na amerykańską wołowinę od czasu wykrycia w niej w 2003 r. prionów BSE.

 

Czytaj więcej →

Problemy indyjskiego rolnictwa

| Rynki zagraniczne |

Aktualnie Stany Zjednoczone to największy odbiorca indyjskich produktów rolnych. Jednak w tym roku, jak do tej pory, eksport w tym kierunku nie osiągnął satysfakcjonującego poziomu.

Rozrzedzony import za ocean

Głównym zmartwieniem dla Hindusów jest gwałtowny spadek sprzedaży do Stanów Zjednoczonych gumy guar, substancji zagęszczającej, używanej w przemyśle spożywczym oraz wydobywczym. Wartość eksportu tego produktu jest o 63% mniejsza, choć na przestrzeni roku pod względem ilości pozostaje na tym samym poziomie. W 2012 r. ceny gumy guar były bardzo wysokie ze względu na jej masowy wykup przez amerykańskie kompanie wydobywające gaz łupkowy (służy ona do zagęszczania płynu do szczelinowania hydraulicznego). Ale spadek wartości od 1025 INR/kg w kwietniu i maju 2012 do 200 INR/kg w okresie od października do grudnia 2012 dał się mocno we znaki indyjskim producentom rolnym.

U sąsiadów też nie lepiej

Innym ważnym kierunkiem indyjskiego eksportu jest Bangladesz, do którego trafia winodań wachlarzowata (gatunek palmy, której owoce dają słodki syrop używany m. in. do produkcji cukru) oraz wyroby cukiernicze. Jednak wartość sprzedaży spadła na przestrzeni roku aż o 66%! W 2012 eksport ww. produktów był wyceniony na 150 mln USD. W pierwszym kwartale bieżącego roku – na zero.

Ryż na plusie

Szczęśliwie dla indyjskiej gospodarki rośnie sprzedaż ryżu basmati do Iranu. W pierwszym kwartale zanotowano 140% wzrost eksportu tego produktu, o wartości 682 mln USD. Aktualnie Teheran skupuje ok. 40% indyjskiego ryżu basmati, co stawia to zboże w czołówce produktów rolnych sprzedawanych przez Indie za granicę, tuż obok mięsa bawolego oraz gumy guar.

 

Czytaj więcej →

Rolnictwo w Stanach atrakcyjne dla inwestorów

| Rynki zagraniczne |

Spodziewany wzrost przychodu amerykańskich gospodarstw rolnych, ich wartości oraz korzystny stosunek aktywów do zadłużenia – te elementy wskazują na opłacalność inwestowania środków w rolnictwo, w Stanach Zjednoczonych.

Rolnictwo w cenie

Ponad 120 mld USD – taka jest szacowana wartość przychodów netto farmerów w 2013 r. To rekordowy wynik, mając na uwadze długotrwałą suszę z ubiegłego roku. Apetyty inwestorów mogą wzrosnąć również na myśl o spodziewanym 7-procentowym wzroście wartości aktywów gospodarstw rolnych, która ma osiągnąć w tym roku rekordowy poziom 3 mld USD. Warto też przyjrzeć się prognozom spadku zadłużenia w stosunku do aktywów: 10,2% to jego najniższa wartość od pół wieku!

Źródła sukcesu

Amerykanie coraz bardziej zaczynają zwracać uwagę na wykorzystywanie w kuchni zdrowego jedzenia. Zmiany w diecie skutkują przede wszystkim wzrostem znaczenia rolnictwa organicznego, którego sukcesy, jako najszybciej rozwijającej się gałęzi tego sektora, są nie do przecenienia. Ponadto rozwój klasy średniej w krajach rozwijających się, jej coraz wyższe dochody, zmiany nawyków żywieniowych oraz import żywności z krajów rozwiniętych, to istotne czynniki powodzenia rolnictwa w takich państwach jak Stany Zjednoczone. Ich tegoroczny eksport produktów rolnych jest szacowany na poziomie 142 mld USD, a nadwyżka w handlu nimi za rok 2012 wyniosła ponad 32 mld USD

Warto inwestować

Obserwując wyniki gospodarki Stanów Zjednoczonych w sektorze rolnictwa, inwestorzy poszukujący nowych kierunków rozwoju nie powinni się zbyt długo wahać. Jeżeli koniunktura utrzyma się na obecnym poziomie, to operowanie na amerykańskim rynku rolnym może okazać się strzałem w dziesiątkę. Mając na uwadze nie tylko liczbę ludności zamieszkujących USA, ale także konsumentów poza granicami Stanów Zjednoczonych, nie należy się obawiać gwałtownego obniżenia atrakcyjności inwestycyjnej rolnictwa amerykańskiego.

 

Czytaj więcej →

Amerykanie wesprą pakistańskie rolnictwo

| Rynki zagraniczne |

11 września w Islamabadzie miało miejsce spotkanie pomiędzy reprezentantami amerykańskiej ambasady a delegacją pakistańskiego Ministerstwa Badań i Bezpieczeństwa Żywieniowego. Dotyczyło ono kluczowych dla Pakistanu kwestii, w tym wsparcia naukowego dla tamtejszego rolnictwa oraz eksportu produktów rolnych do Stanów Zjednoczonych.

Pakistański rząd jest otwarty na pomoc Stanów Zjednoczonych, w działaniach na rzecz rozwoju lokalnego rolnictwa. Przede wszystkim cenną będzie współpraca w ramach opracowanego przez USA programu kontroli pryszczycy u zwierząt oraz przyjęcia azjatyckich naukowców na wizyty studyjne poświęcone pracom nad wzrostem wydajności uprawy zbóż.

Innymi tematami poruszonymi na tym spotkaniu były kwestie stymulowania i rozwoju eksportu płodów rolnych (głównie owoców mango) do USA oraz udział strony pakistańskiej w konferencji poświęconej zagadnieniom biotechnologii, którą amerykański Departament Rolnictwa będzie organizował w tym roku.

Azjatyckie rolnictwo jest jednym z najdynamiczniej rozwijających się na świecie. Pakistan znajduje się w pierwszej dziesiątce światowych producentów pszenicy. Ponadto zajmuje 6. miejsce na świecie pod względem liczby ludności (ponad 182 mln mieszkańców). Stąd dynamiczny rozwój rolnictwa i podnoszenie efektywności upraw są dla tego kraju szczególnie istotne.

 

Czytaj więcej →

W oczekiwaniu na gazową rewolucję

| Produkcja i surowce |

Polska zużywa rocznie w granicach 14-15 mld m3 gazu. Zakłady z Grupy Azoty Zakładów Azotowych „PUŁAWY” zużywają 1 mld m3 gazu rocznie. Dlatego też nie dziwi fakt, iż z uwagą przyglądamy się nowym inicjatywom podejmowanym w Polsce w celu dywersyfikacji dostaw „błękitnego paliwa”.

Potrzeby gazowe „PUŁAW”

Obecnie najwięcej gazu zużywamy w procesach produkcyjnych, w poszczególnych zakładach Grupy Azoty „PUŁAWY”. Jednak mamy świadomość, razem z naszym kooperantem firmą PGE, że jeżeli wybudujemy elektrociepłownię, to „PUŁAWY” będą potrzebowały kolejnego miliarda m3 gazu ziemnego rocznie. Obecnie jesteśmy zatem ogromnym konsumentem „błękitnego paliwa”, a wkrótce nasza pozycja na tym rynku jeszcze się zwiększy.

Gaz łupkowy w Puławach i na Lubelszczyźnie?

Z uwagą przyglądamy się tym pracom poszukiwawczym gazu łupkowego w Polsce. Informacje dotyczące zasobów tego surowca w naszym kraju docierające do opinii publicznej są często sprzeczne, tak samo nasze uczucia są w tej kwestii pozostają ambiwalentne. „PUŁAWY” funkcjonują w pasie gdzie, gaz łupkowy powinien się znajdować. Tego rodzaju osąd opieramy na tym, iż na Lubelszczyźnie znajdują się bogate złoża węgla kamiennego wydobywanego w KWK Bogdanka. Jako kluczowy w Polsce odbiorca gazu ziemnego trzymamy kciuki i oczekujemy sukcesów, w zakresie wydobycia gaz z łupków w naszym kraju.

Amerykański sen w Polsce

Jak komercyjne wydobycie gaz łupkowego będzie wypływało na cenę gazu? Zdecydowanie powinno to cenę obniżyć. W Stanach Zjednoczonych odnotowano znaczący spadek cen gazu ziemnego. USA z importera gazu, stały się eksporterem „błękitnego paliwa”. „PUŁAWY” płacą dziś w granicach 11 dolarów za jednostkę termiczną. Jesteśmy pewni, że gaz łupkowy powinien tę cenę obniżyć. Jeżeli dzisiaj potrafimy być efektywni to przy niższej cenie gazu, kiedy stanowi on blisko 40% wszystkich kosztów wytworzenia nawozów, powinniśmy być znacznie bardziej atrakcyjni dla naszych odbiorców.

Na podstawie wykładu wygłoszonego przez dr Zenona Pokojskiego w trakcie XIX Kongresu IFMA w Warszawie – 26 lipca 2013 roku.

 

Czytaj więcej →