Różnorodność biologiczna w Chinach nadzieją światowego bezpieczeństwa żywnościowego

| Rynki zagraniczne |

Jak wynika z ostatnich badań zaprezentowanych na konferencji prasowej Brytyjskiego Stowarzyszenia Nauki, podczas trwającego Brytyjskiego Festiwalu Nauki, globalne zmiany klimatyczne zagrażają płynności dostaw żywności. Potwierdzają one również, że bogactwo flory Chin może mieć kluczowe znaczenie dla wsparcia globalnego bezpieczeństwa żywnościowego w przyszłości.

Zespół złożony z naukowców z Uniwersytetu w Birmingham oraz chińskich partnerów, zidentyfikował 871 dzikich rodzimych gatunków roślin rosnących w Chin, które miałyby potencjał do przystosowania i utrzymania 28 globalnie ważnych upraw, w tym ryżu, pszenicy, soi, sorgo, bananów, jabłek, owoców cytrusowych, winogron, owoców pestkowych i prosa. 42% tych gatunków roślin, zwanych „dzikimi krewnymi roślin uprawnych” (CWR) występuje bowiem jedynie na terenie Chin.

CWR jako odpowiedź na problemy żywnościowe

Przyglądając się bliżej pojęciu CWR (ang. a crop wild relative) są to względnie dzikie rośliny, ściśle powiązane z udomowionymi i uprawianymi, których geograficzne korzenie sięgają centrum pochodzenia, czyli obszaru geograficznego, w którym grupa organizmów udomowionych lub dzikich, wyodrębniła na drodze ewolucji swoje charakterystyczne właściwości. Co więcej, ośrodki pochodzenia są określane także, jako ośrodki różnorodności. CWR, czyli dzicy krewni roślin uprawnych coraz częściej stanowią kluczowy zasób, mający na celu poprawę jakości produkcji rolnej oraz utrzymanie zrównoważonego ekosystemu rolniczego.

Dlaczego warto bazować na CWR?

Rośliny przynależące do grupy CWR, ze względu na znaczące podobieństwo i ścisły związek genetyczny z popularnymi uprawami, ważnymi z punktu widzenia społeczno-ekonomicznego (takimi jak produkty żywnościowe, pasze i roślin pastewne, rośliny lecznicze, ozdobne, przyprawy gatunki leśne, czy rośliny wykorzystywane do celów przemysłowych, jak oleje i surowce włókiennicze), mogą mieć znaczący wpływ na rozwój tych ostatnich. Chociażby poprzez przekazywanie im swoich charakterystycznych cech adaptacyjnych, które mogą okazać się przydatne w trudnych warunkach klimatycznych, ze względu na utrudniony dostęp do źródeł wody czy bogatych w wartości odżywcze gleb. Mogą być również stosowane dla poprawy właściwości czy wpływać na zwiększania odporności roślin na potencjalne choroby czy szkodniki.

Ochrona środowiska a bezpieczeństwo żywnościowe

Głównymi zagrożeniami dla CWR jest przede wszystkim rosnąca w zastraszającym tempie degradacja środowiska naturalnego. Ryzyko niesie za sobą również intensywne wylesianie, w dłuższej perspektywie, prowadzące do strat dzikich krewniaków roślin, drzew czy krzewów owocowych. Podobnie pustynnienie terenu spowodowane masowym wypasem bydła, czy coraz wyższymi rocznymi temperaturami powietrza, może przyczyniać się do wysychania zbiorników wodnych i terenów zielonych. Ponadto agresywne uprzemysłowienie rolnictwa może także wpływać negatywnie na prawidłowo funkcjonujące agroekosystemy.

Chiny – nieodkryty potencjał żywnościowy

Flora Chin jest niezwykle różnorodna, składa się z ponad 20 tysięcy rodzimych gatunków roślin, część z nich posiada bogaty genotyp, który może w znaczący sposób przyczynić się do poprawy jakości upraw. Do tej pory ich potencjał nie został do końca odkryty i wykorzystany. Co bardziej niepokojące, z 871 CWR pochodzących z Chin, około 10% grozi w najbliższym czasie zagłada. Dlatego tak ważna jest ich ochrona, zwłaszcza, że Chiny są jedyny miejscem występowania tych gatunków roślin na całym globie.

Aby móc jak najlepiej wykorzystywać potencjał CWR, należy postrzegać je, jako istotny element ekosystemu, mający znaczenie nie tylko dla przyrody, ale i rolniczej działalności człowieka. Obecność i stosowanie tego typu roślin, obok powszechnie funkcjonujących upraw, stanowi podstawę zrównoważonego rolnictwa. Wpływa przy tym na ochronę środowiska naturalnego, bez niszczącego oddziaływania na nie, oraz wzrost bezpieczeństwa żywnościowego w skali globalnej.