Przełomowe 25 lat polskiego rolnictwa

| Rynek polski |

Centrum Kompetencji w Puławach opracowało raport „25 lat polskiego rolnictwa. Bezpieczeństwo żywnościowe w Europie”, który oficjalnie został zaprezentowany dnia 26 listopada bieżącego roku podczas konferencji „Nauka, Biznes, Rolnictwo” w Puławskim Parku Naukowo Technologicznym. Na tegorocznej konferencji, której współorganizatorem była Grupa Azoty PUŁAWY odbył się również panel dyskusyjny, związany z prezentacją raportu, gdzie nie mogło zabraknąć przedsiębiorców rolnych, przedstawicieli polskiego świata nauki, wytwórców środków produkcji rolnej oraz przedstawicieli banków wspierających rolnictwo.

Warto wspomnieć, że pierwsza prezentacja raportu odbyła się 19 listopada w Kancelarii Prezydenta RP, a w ramach obchodów „25 lat Wolności” swoim patronatem objął to wydarzenie Prezydent Bronisław Komorowski. Wzięli w niej udział koordynatorzy Centrum Kompetencji w Puławach, autorzy raportu oraz Zastępca Szefa Kancelarii Prezydenta RP Dariusz Młotkiewicz, który podkreślił znaczące stanowisko prezydenta Bronisława Komorowskiego o odważnym myśleniu na temat konkurencyjności polskiego rolnictwa. – „Już dziś powinniśmy planować jak krajowy sektor rolniczy będzie wyglądać za kolejne 25 lat, szczególnie, że w ciągu najbliższych siedmiu, Polska otrzyma z budżetu Wspólnej Polityki Rolnej 80 mld euro” – zauważył.

Zmiany, jakie dokonały się na przestrzeni ostatnich 25 lat, pokazane zostały w kontekście 25-lecia tworzenia się polskiej demokracji. Raport miał na celu ukazać rolniczą mapę Polski odzwierciedlającą potencjał tkwiący w krajowym rolnictwie.

Wejście do Unii czynnikiem zmian na polskiej wsi

Rolnictwo to obecnie czwarty największy sektor polskiej gospodarki. Z zaprezentowanej publikacji wynika, że głównym bodźcem do pozytywnych zmian w tym sektorze było przystąpienie Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku, dzięki czemu polscy przedsiębiorcy rolni śmiało mogą konkurować na rynkach europejskich. Instytut badawczy SMGP dla potrzeb raportu przeprowadził szereg badań, które dały odpowiedź m.in. na pytanie o najbardziej znaczące elementy wpływające na obecny stan polskiej wsi. Najwięcej, bo aż 64% badanych wskazało dotacje unijne jako podstawą formę wsparcia i przyczynek do poprawy sytuacji rolników. W następnej kolejności, 7% ankietowanych podało system doradztwa rolnego jako niezbędna pomoc choćby w wypełnianiu wniosków aplikacyjnych, a 5% pytanych – ogólne przemiany ekonomiczne w Polsce.

Eksport polskich produktów siłą polskiej gospodarki

Co warto podkreślić, 71% wszystkich badanych jest zdania, że polskie przedsiębiorstwa rolne i marki produktów rolnych stanowią silną przewagę konkurencyjną względem swoich odpowiedników z innych krajów UE. Co jednoznacznie wiąże się z rosnącym znaczeniem eksportu produktów rolno-spożywczych, który stanowi ponad 13% całkowitej wartości eksportowej. Sektor rolno-spożywczy jest jedną z nielicznych gałęzi gospodarki narodowej, która uzyskuje dodatni bilans w wymianie handlowej, a ostatnio rozwijający się eksport polskich produktów do Chin pokazuje, że również na świecie. W latach 2003 – 2013 wartość polskiego eksportu rolno-spożywczego zwiększyła się z 4,01 mld euro do 19,96 mld euro, dzięki czemu Polska zyskała ósme miejsce wśród najważniejszych eksporterów żywności w Unii Europejskiej.

Perspektywy na przyszłość

Ostatnie wydarzenia związane m.in. z wprowadzeniem embarga rosyjskiego na produkty żywnościowe z Polski, bardzo duży urodzaj i wynikające z niego niskie ceny, powinny uświadomić rolnikom i rodzimym producentom żywności, że niezbędne jest poszukiwanie nowych rynków zbytu w celu uniezależnienia się od kryzysów geopolitycznych oraz efektywna dywersyfikacja produktowa. Ze względu na rosnącą światową populację warto kierować swoją ofertę do krajów, gdzie ten wzrost ludności jest znaczący, np. Indie czy Chiny. Również przyspieszająca globalizacja wymaga od współczesnego rolnictwa utrzymywania silnej pozycji konkurencyjnej, dlatego tak ważne jest traktowanie rolnictwa w kontekście rozwijania działalności biznesowej. W szerszej perspektywie niezbędne będzie poszukiwanie nowego potencjału, zważywszy, że w kolejnej perspektywie finansowej, czyli po 2020 roku, ograniczony zostanie dostęp do funduszy unijnych. Dlatego tak ważne dla rolników powinno być podejmowanie prób usamodzielnienia oraz organizowania się w spółdzielniach i grupach producenckich, aby skutecznie walczyć o swoje interesy i wzmacniać swoją pozycję negocjacyjną.

Warto również podkreślić, że na przełomie ostatnich 25 lat postrzeganie zawodu rolnika poprawiło się w opinii społecznej, jego ciężka praca zyskała powszechny szacunek oraz jest coraz bardziej doceniana dzięki wkładowi włożonemu w pracę oraz wysokiej jakości płodów rolnych. Z omawianego raportu jasno wynika, że ostatnie 25 lat polskiego rolnictwa charakteryzowało się wzrostem eksportu produktów rolnych oraz wzrostem poziomu prowadzenia gospodarstw. Nastąpił także zwrot w kierunku rolnictwa precyzyjnego, innowacyjnych technologii i nowocześnie prowadzonych gospodarstw.

Raport „25 lat polskiego rolnictwa. Bezpieczeństwo żywnościowe w Europie” można pobrać tutaj.