Kierunek: eksport – przemiany polskiego rolnictwa 1989-2014

| Bez kategorii, Rynek polski |

W ciągu ostatniego ćwierćwiecza, polskie rolnictwo przeszło znaczącą transformację, której przyczyn należy upatrywać m.in. we wzroście sprzedaży produktów rolno-spożywczych na rynkach zagranicznych. To dzięki niemu polskie rolnictwo stało się jedną ze strategicznych gałęzi rodzimej gospodarki.

W kierunku gospodarki rynkowej – liberalizacja rynku rolnego

Okres przemian ustrojowych przełomu 1989/90 nie ominął oczywiście rolnictwa. Otwarcie się na światowe rynki miało w pierwszej fazie transformacji charakter importowy, a przygotowanie gospodarki do eksportu polskich produktów trwało kilkanaście lat.

Rynek polski na początku lat 90. był niezwykle chłonny, szczególnie w odniesieniu do produktów żywnościowych spoza naszej strefy klimatycznej. Rozwój eksportu polskiej żywności utrudniała także duża konkurencja na rynkach międzynarodowych. W rezultacie niemal do 2003 roku, Polska utrzymywała ujemne saldo handlu zagranicznego produktami rolno-spożywczymi. Sytuacja ta zaczęła się jednak dynamicznie zmieniać po akcesji Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku.

Geografia polskiego eksportu

Istotne zmiany w polskim eksporcie żywności zaszły po roku 2002. Z importera netto staliśmy się w niedługim czasie czołowym europejskim eksporterem, siedmiokrotnie zwiększając wartość sprzedaży produktów rolno-spożywczych za granicą. W 2013 roku nadwyżka handlowa w obrocie żywnością zwiększyła się do 6 mld euro. Pozytywny wpływ na ilość eksportowanej żywności miało stopniowe otwieranie się Polski na rynki zewnętrzne, w szczególności Unii Europejskiej. Między 2003 a 2012 rokiem, udział Polski w całkowitym eksporcie do UE podwoił się (z 1,7% do 4,1 %).

Gdzie trafiają polskie produkty?

Obecnie, 78% eksportowanych produktów rolnych wysyłanych jest do krajów UE. Do krajów Wspólnoty sprzedajemy przede wszystkim produkty już przetworzone (wyroby cukiernicze, mięso), w mniejszej ilości także zboże. Do Rosji oraz byłego ZSRR, trafiają przede wszystkim świeże owoce, a także mięso, podroby i w znacznie mniejszym stopniu, sery oraz świeże warzywa. Wśród istotnych odbiorców polskich produktów wymienić należy także Chiny (gdzie trafia przede wszystkim polska wieprzowina, sery, produkty mleczarskie). Dywersyfikacja kierunków eksportu zwiększa bezpieczeństwo żywnościowe Polski.

25 lat wolnego rynku – bilans

Dodatkowo rozwój polskiego rolnictwa, w ostatniej dekadzie związany był z dynamicznie rozwijającym się handlem zagranicznym. Udział eksportu produktów rolno-spożywczych w ogólnym eksporcie wyniósł 13,1% w 2013 roku, notując zauważalny wzrost w o minionym dziesięcioleciu (8,4% w 2003 r.). Czynnikiem w największym stopniu wpływającym na dynamikę eksportu polskich produktów rolnych było wstąpienie Polski do UE. Wypracowywana przez przemysł rolny nadwyżka w bilansie handlowym ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia rolnictwa. Pokrywa ona bowiem 70% deficytu w handlu pozostałych sektorów, zauważalnie przyczyniając się do rozwoju całej gospodarki. Możliwości rozwoju polskiego rolnictwa należy zatem upatrywać w jego proeksportowym charakterze.

Więcej informacji na temat znajdziecie Państwo w Raporcie „25 lat polskiego rolnictwa. Bezpieczeństwo żywnościowe w Europie”.