110 lat miasta Puławy

| Nasze zakłady |

W tym roku przypada jubileusz nadania Puławom praw miejskich. Dokładnie 110 lat temu, w 1906 roku na mocy decyzji rosyjskiego cara, Nowa Aleksandria (obecnie Puławy) stała się miastem, a w jej obszar włączono wsie Mokradki oraz Puławy Zarobne.

Czytaj więcej →

Historyczny port w Puławach

| Rynek polski |

Pierwsze wzmianki o istnieniu Puław pojawiły się w XV wieku. Wtedy mówiono jeszcze o wsi Pollawy, zaś obecna nazwa miasta zaczęła obowiązywać na początku następnego stulecia. Pół wieku później rodzina Lubomirskich weszła w posiadanie wsi Puławy. W XVIII wieku właścicielem tych terenów został ród Czartoryskich, który doprowadził do rozkwitu Puław. Nie udałoby się to jednak, gdyby nie ważny atut naszego miasta: port nad Wisłą.

Czytaj więcej →

Historia agronomii w Puławach

| Nasze zakłady |

W 1862 roku, decyzją hr. Aleksandra Wielopolskiego, przeniesiono Instytut Agronomiczny z podwarszawskiego Marymontu do Puław. Dzięki temu powstał tu Instytut Politechniczny i Rolniczo-Leśny. Jednak nie tylko rozwój edukacji był powodem ich powstania.

Profilaktyczna przeprowadzka

Istotną przyczyną zmiany relokacji uczelni było rozproszenie młodzieży, która mogłaby rozpocząć wolnościowe działania w Warszawie. Skanalizowanie jej części z daleka od metropolii miało osłabić te ruchy. Instytut ulokowano w opuszczonym przez Czartoryskich pałacu. Dzięki wyposażeniu sprowadzonemu z Marymontu oraz lokalnej bazie, obejmującej gospodarstwa rolne, można było nie tylko przyswajać teorię, ale przede wszystkim łączyć ją z praktyką. Te warunki wykorzystał m.in. prof. Teofil Cichocki, który zorganizował w Puławach nowoczesne laboratorium, badające usługowo pasze, gleby, nawozy, a także jako pierwsze podjęło się analizy wód zdrojowych z Nałęczowa i Buska.

Jednak nie przekonało to młodzieży…

…która po wybuchu Powstania Styczniowego w całości opuściła Puławy i nie było dla kogo wykładać. Mimo to, nie przerwano prac badawczych, a po kilku latach uczelnia zaczęła znowu prowadzić działania dydaktyczne. Jednak na skutek pacyfikacji nastrojów narodowo-wyzwoleńczych, w 1869 roku car Aleksander II przemianował ją Instytut Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa, wprowadził język rosyjski jako wykładowy. Na studia zaczęła zjeżdżać młodzież z całego Imperium.

Dalsze losy Instytutu

Te działania administracyjne nie przeszkodziły na szczęście w rozbudowie uczelni, która poszerzała swoją bazę dydaktyczną, inicjując projekty w nowych obszarach badawczych. Efektem tych starań było m. in. założenie w 1871 roku pierwszego na ziemiach polskich obserwatorium meteorologicznego, które mimo dwóch wojen światowych, działa nieprzerwanie do dziś. W 1893 roku Instytut odzyskał pełnię praw akademickich. Kolejnym kamieniem milowym, w dziejach puławskiej uczelni, było założenie w 1895 roku pierwszej na świecie katedry gleboznawstwa. Po rozpoczęciu działań wojennych w 1914 roku część kadry oraz zasobów ewakuowano do Charkowa, a za zgodą władz austriackich, pozostałą spuściznę przejął Instytut Naukowy Gospodarstwa Wiejskiego, który jednak nie kontynuował prac dydaktycznych.

 

Czytaj więcej →

Puławy. Historia sekretna #1

| CSR |

Wiadomo, że Puławy to miasto nad Wisłą. Wiadomo, że siedzibę w Puławach ma największa firma chemiczna w Polsce. Wiadomo również, że grają w Puławach w piłkę ręczną. Ale czy na tym można by zakończyć wyliczanie atutów naszego miasta? Postaramy się przedstawić Wam wszystko, co byście chcieli wiedzieć o historii miasta, ale baliście się zapytać. No może prawie wszystko.

Wszystko płynie

Na początek słów kilka o nazwie. Naukowcy do dzisiaj łamią sobie głowy nad jej pochodzeniem i jak na razie żadna z opcji nie zyskała większościowego poparcia. Niezależna Frakcja Potamologiczna obstawia, iż korzenie nazwy Puławy wywodzą się od słowa pława, którego to antyczni mieszkańcy tych terenów używali na oznaczenie boi, służącej do oznaczania mielizny na Wiśle.

Zaś Związek Flisaków II RP oraz ich spadkobiercy trwają w przekonaniu, że początkiem było słowo pławy czyli przeprawianie się przez rzekę. W podobnym, hydrologicznym duchu wypowiada się Czesław Wilgotny, ojciec chrzestny Mieszka I: – To pewne, że prapoczątkiem nazwy tego grodu urokliwego jest prasłowiańska pławia, prąd wody łacno oznaczająca.

Próby zapisu

Pierwszy zapis nazwy naszego miasta został prawdopodobnie wykonany w XV w. i przyjął on formę następującą: Pollavy. W związku z faktem, iż według tradycji wykonał go lokalny pisarz-amator, prywatnie dyslektyczny analfabeta, nie należy przykładać zbyt wielkiej wagi do tej informacji. Ale zachęcamy do zrozumienia dobrych chęci autora.

Teoria grubego magnata

Inną etymologię nazwy Puławy przedstawia następujące podanie z życia wyższych sfer. Pewien szlachcic będąc w podróży, utrudził się nią wielce. Zatrzymawszy się w nadwiślańskiej osadzie, a z braku gospody, usiadł na ławce w cieniu rozłożystego dębu, znajdując tam schronienie przed palącym lipcowym słońcem. Jednak, że postury był słusznej, mebel mimo swoich szczerych chęci nie dał rady i złamał się pod ciężarem magnata. Wtedy ten, podnosząc się obolały, krzyknął otrzepując portki: – A niech to będzie pół ławy!

***

Na szczęście dziś w Puławach nie brakuje solidnych ławek. Jednak prawdziwych magnatów już nie ma. W związku z tym, w następnym odcinku przedstawimy Wam wywiad z lokalną posesjonatką, członkinią tzw. familii, panią Izą.

Czytaj więcej →